Set Up & Operate

Гадаадын хөрөнгө оруулалттай компани байгуулах

Хөрөнгө оруулалт, худалдааны газраас гадаадын хөрөнгө оруулагч иргэн, хуулийн этгээдэд Монгол Улсад компани бүртгүүлэх үйл ажиллагаанд мэдээлэл, зөвлөгөө, дэмжлэг үзүүлэн ажиллаж байна.

Ерөнхий шаардлага

Гадаадын хөрөнгө оруулалттай компани нь дараах шаардлагыг хангасан байна:

• Гадаадын хөрөнгө оруулагч нь компанийн хувьцааны 25 ба түүнээс дээш хувийг эзэмших
• Нэг хөрөнгө оруулагчийн оруулсан хөрөнгө 100,000 ам.доллароос доошгүй байх

Байгууллагын хэлбэр

• Хязгаарлагдмал хариуцлагатай компани (ХХК)
• Хамтарсан компани
• Төлөөлөгчийн газар

Бүртгэлийн үе шат

1. Компанийн нэр баталгаажуулах
2. Бичиг баримт бүрдүүлэх
3. Улсын бүртгэлд бүртгүүлэх
4. Татвар, нийгмийн даатгал болон бусад бүртгэл хийх

Бүрдүүлэх бичиг баримт

• Үүсгэн байгуулагчийн үнэмлэх/паспорт
• Компанийн дүрэм
• Хувь нийлүүлэгчдийн шийдвэр
• Хаягийн тодорхойлолт
• Хөрөнгө оруулалтын нотлох баримт

Хугацаа

Бичиг баримт бүрэн тохиолдолд бүртгэлийн үйл ажиллагаа дунджаар 5–10 ажлын өдөрт хийгдэнэ.

Дэмжлэг, үйлчилгээ

Хөрөнгө оруулалт, худалдааны газраас компани байгуулах үйл явцад:

• Мэдээлэл, зөвлөгөө өгөх
• Бүртгэлийн чиглэлээр дэмжлэг үзүүлэх
• Хөрөнгө оруулагчдад таатай орчныг бүрдүүлэхэд хамтран ажиллах

Компанийн үйл ажиллагаа явуулах тухай

Татвар, нийгмийн даатгалын асуудал

Хөрөнгө оруулалт, худалдааны газраас аж ахуйн нэгж, хөрөнгө оруулагчдад татвар болон нийгмийн даатгалтай холбоотой мэдээлэл, зөвлөгөөг хүргэж байна.

Ерөнхий ойлголт

Монгол Улсад үйл ажиллагаа явуулж буй аж ахуйн нэгж, байгууллага нь татвар болон нийгмийн даатгалын хууль тогтоомжийг мөрдөж, холбогдох бүртгэлд хамрагдах үүрэгтэй.

Татварын төрөл

Аж ахуйн нэгжүүд дараах үндсэн татваруудыг төлнө:

• Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татвар
• Нэмэгдсэн өртгийн албан татвар (НӨАТ)
• Хувь хүний орлогын албан татвар
• Гаалийн болон онцгой албан татвар (шаардлагатай тохиолдолд)

дэлгэрэнгүй

Хөдөлмөрийн харилцаа

Хөрөнгө оруулалт, худалдааны газраас аж ахуйн нэгж, хөрөнгө оруулагчдад хөдөлмөрийн харилцаатай холбоотой хууль, эрх зүйн орчны талаар мэдээлэл, зөвлөгөө хүргэж байна.

Ерөнхий ойлголт

Монгол Улсад хөдөлмөрийн харилцаа нь Хөдөлмөрийн тухай хууль болон холбогдох бусад эрх зүйн актаар зохицуулагдана. Ажил олгогч, ажилтан нь харилцан эрх, үүргээ хуульд заасны дагуу хэрэгжүүлнэ.

Хөдөлмөрийн гэрээ

• Ажил олгогч, ажилтан хооронд хөдөлмөрийн гэрээ байгуулна
• Гэрээнд ажлын нөхцөл, цалин хөлс, ажлын цаг, амралт зэрэг нөхцөлийг тусгана
• Гэрээг бичгээр байгуулах бөгөөд хуульд нийцсэн байна

дэлгэрэнгүй

Бизнес эрхлэхтэй холбоотой хууль, тогтоомж

Хөрөнгө оруулалт, худалдааны газраас Монгол Улсад бизнес эрхлэхтэй холбоотой хууль, эрх зүйн орчны талаарх мэдээллийг гадаад, дотоодын хөрөнгө оруулагчдад хүргэж байна.

Ерөнхий ойлголт

Монгол Улсад бизнесийн үйл ажиллагаа нь холбогдох хууль, тогтоомжийн хүрээнд явагдах бөгөөд аж ахуйн нэгж, байгууллага нь үйл ажиллагаандаа эдгээр хуулийг дагаж мөрдөх үүрэгтэй.

Гол хууль тогтоомжууд

Бизнес эрхлэхэд дараах үндсэн хууль, эрх зүйн актууд мөрдөгдөнө.

дэлгэрэнгүй

Visa type and process – Виз, оршин суух зөвшөөрөл

Монгол Улсад нэвтрэх

Хөрөнгө оруулалт, худалдааны газраас гадаадын хөрөнгө оруулагч, бизнес эрхлэгч болон жуулчдад Монгол Улсад нэвтрэхтэй холбоотой мэдээлэл, зөвлөгөөг хүргэж байна.

Визийн шаардлага

Монгол Улсад зорчих гадаадын иргэн нь зорилгын дагуу зохих төрлийн виз авсан байна. Үүнд:

• Бизнесийн виз (B)
• Хөрөнгө оруулагчийн виз (T)
• Хөдөлмөр эрхлэх виз (HG)

Визийг Монгол Улсын гадаад дахь дипломат төлөөлөгчийн газраар дамжуулан эсхүл боломжтой тохиолдолд цахимаар (e-visa) мэдүүлж болно.

more

Хөрөнгө оруулагчийн виз

Хөрөнгө оруулалт, худалдааны газраас Монгол Улсад хөрөнгө оруулах сонирхолтой гадаадын иргэдэд визийн талаарх мэдээлэл, зөвлөгөөг хүргэж байна.

Визийн төрөл

Хөрөнгө оруулагчдад дараах төрлийн виз олгогдоно:

• Хөрөнгө оруулагчийн виз (T) – Монгол Улсад хөрөнгө оруулалт хийх зорилгоор олгогдоно
• Бизнесийн виз (B) – бизнесийн уулзалт, судалгаа хийх зорилгоор
• Хөдөлмөр эрхлэх виз (HG) – компанид ажиллах, удирдах албан тушаал эрхлэх тохиолдолд

Виз мэдүүлэх

Визийг дараах сувгаар мэдүүлэх боломжтой:

• Монгол Улсын гадаад дахь дипломат төлөөлөгчийн газраар
• Цахим визийн систем (e-visa), боломжтой тохиолдолд

more

Оршин суух зөвшөөрөл 

Хөрөнгө оруулалт, худалдааны газраас Монгол Улсад урт хугацаагаар оршин суух гадаадын иргэн, хөрөнгө оруулагчдад холбогдох мэдээлэл, зөвлөгөөг хүргэж байна.

Ерөнхий ойлголт

Оршин суух зөвшөөрөл нь гадаадын иргэн Монгол Улсад тодорхой хугацаагаар хууль ёсоор амьдрах, ажиллах, бизнес эрхлэх боломжийг олгодог албан ёсны зөвшөөрөл юм.

Зөвшөөрлийн төрөл

Гадаадын иргэн дараах үндэслэлээр оршин суух зөвшөөрөл авах боломжтой:

• Хөрөнгө оруулалтын зориулалтаар
• Хөдөлмөр эрхлэх
• Гэр бүлийн шалтгаанаар
• Суралцах зорилгоор

more

Гадаад ажилтан ажиллуулах

Хөрөнгө оруулалт, худалдааны газраас аж ахуйн нэгж, байгууллагуудад гадаад ажилтан ажиллуулахтай холбоотой мэдээлэл, зөвлөгөөг хүргэж байна.

Ерөнхий ойлголт

Монгол Улсад гадаадын иргэнийг хөдөлмөр эрхлүүлэх нь холбогдох хууль тогтоомжийн дагуу зөвшөөрөлд үндэслэн явагдана. Ажил олгогч нь гадаад ажилтан авахдаа эрх бүхий байгууллагаас зөвшөөрөл авч, шаардлагатай бүртгэлүүдийг хийлгэнэ.

Үндсэн шаардлага

• Гадаад ажилтан ажиллуулах зөвшөөрөл авсан байх
• Хөдөлмөрийн гэрээ байгуулсан байх
• Ажлын байр нь дотоодын ажиллах хүчээр хангах боломжгүй байх
• Хуульд заасан квот, харьцааг мөрдөх

more

Business support services

Mongolia has several professional associations which provide crucial resources and support, uphold ethical and professional standards in addition to granting professional licenses. The key professional association to refer to in Mongolia to enhance market understanding, mitigate risks and obtain services of high ethical and professional standards are the following: 

Mongolian Institute of Certified Professional Accountants (MONICPA) 
MONICPA is a self-governing, national professional NGO whose operations include regulation of professional services including accounting and assurance; research and project implementation; accounting courses and qualifications; development of members. Furthermore, MONICPA is the only organization authorised to grant professional licenses to accountants.  

Website: http://www.monicpa.mn/c/563188 

Mongolian Bar Association (MBA)  
The MBA is a professional NGO, whose members are all professionals operating businesses in the legal field, judges, prosecutors, advocates, notaries, and lawyers. Furthermore, MBA has the full authority to conduct bar exams, grant or revoke licenses to provide professional legal services, represent lawyers, and operate the Committee of Professional Responsibility. Therefore, when seeking legal services the MBA is the place to go to find qualified individuals or entities with professional and ethical standards.  

Website: https://www.mglbar.mn/index 

Mongolian Association of Certified Tax Consultants (MACTC)  
MACTC is a professional NGO that operates to ensure tax compliance by developing professional tax consulting services that provide support for both the government and taxpayers. Furthermore, it is the only authorised body to grant, extend and revoke professional tax consultancy licenses to individuals.  

Website: https://en.cpta.mn/ 

Mongolian Institute of Certified Appraisers (MICA)  
MICA is a professional NGO that serves its members, established by appraisers and appraisal service providers with the goal of protecting their interests and elevating their skills, protecting customers’ rights and regulating the appraisal service standards.  

Website: http://www.mica.mn/c/594575 

Association of Mongolian Advocates (AMA)  
AMA is a professional NGO that represents advocates and organisations providing advocacy services, serving as a networking platform, ensuring the development of professionals, and promoting a code of ethics. AMA is authorized to conduct advocates exams and provide advocacy licenses to lawyers.  

Website: https://www.ama.org.mn/ 

more

Төрийн дэмжлэг

1. Тарифын дэмжлэг гэж юу вэ ?

Тарифын дэмжлэг гэдэг нь төрөөс хөрөнгө оруулагч, бизнес эрхлэгчдийн зардлыг бууруулахын тулд татвар болон гаалийн төлбөрийг багасгах, чөлөөлөх бодлого юм.

Татвар, гаалийн тарифын хөнгөлөлт, эрчим хүч, үйлчилгээний тарифын зохицуулалт импортын татварын бууралт, чөлөөлөлт гэсэн зардал бууруулах бодлогоор хэрэгждэг.

2. Хөрөнгө оруулагчдад чиглэсэн бодит тарифын дэмжлэгүүд
3. Татвар, гаалийн тарифын хөнгөлөлт

Монгол Улсын “Хөрөнгө оруулалтын тухай хууль”-ийн хүрээнд:

• НӨАТ, ААНОАТ, гаалийн албан татварын хөнгөлөлт / чөлөөлөлт
• Томоохон төсөлд хөрөнгө оруулалтын гэрээ байгуулж татварын нөхцөлийг тогтворжуулах

Чөлөөт бүсэд:

• эхний 5 жил татвараас чөлөөлөх

ЖДҮ болон зарим салбарт:

• гааль + НӨАТ-аас чөлөөлөх

1. Импортын тарифын тусгай дэмжлэг (төслийн үе шатанд)

Засгийн газар тодорхой салбарт:

Үйлдвэр, эрчим хүч, дэд бүтэц барих үед:

• тоног төхөөрөмжийг гаалийн татвараас чөлөөлөх
• НӨАТ-ыг 0% хүртэл бууруулах

Жишээ салбар:

• эрчим хүч
• төмөр зам
• боловсруулах үйлдвэр
• инновацын үйлдвэрлэл

1. Тогтворжуулалтын механизм (хамгийн чухал дэмжлэг)

Хөрөнгө оруулагчдад: “Тогтворжуулах гэрчилгээ” олгож

татвар, тарифын нөхцөлийг тодорхой хугацаанд өөрчлөхгүй байх баталгаа өгдөг.

1. Эрчим хүч, дэд бүтцийн тарифын зохицуулалт

Эрчим хүчний зохицуулах хороо:

цахилгаан, дулааны тарифыг төрөөс баталсан аргачлалаар тогтоодог

зарим хэрэглэгчид (төслүүд, нийгмийн бүлэг) тарифын ялгаатай нөхцөл эдэлдэг

3. Төрийн бодлогын ерөнхий чиглэл

Монгол Улсын бодлого: хөрөнгө оруулагчдыг ялгаварлахгүй (дотоод, гадаад адил)

татварын болон тарифын хөнгөлөлтөөр:

• үйлдвэрлэл
• экспорт
• дэд бүтэц зэрэг салбарыг дэмждэг

 

1. Тарифын бус дэмжлэг гэж юу вэ?

Тарифын бус дэмжлэг гэдэг нь татвар, гаалийн хөнгөлөлтөөс гадна төрөөс бизнесийн орчныг сайжруулах, хөрөнгө оруулалтыг хамгаалах, үйл ажиллагааг хөнгөвчлөхөд чиглэсэн бодлого, арга хэмжээнүүдийг хэлдэг.

2. Монгол Улсад хэрэгжиж буй бодит тарифын бус дэмжлэгүүд

(1) Хөрөнгө оруулалтын эрх зүйн баталгаа

Хөрөнгө оруулалтын тухай хууль-аар:

• Дотоод, гадаад хөрөнгө оруулагчийг ялгаварлахгүй
• Хөрөнгийг хууль бусаар хураахгүй
• Маргааныг:
  • Монголын шүүх
  • эсвэл олон улсын арбитраар шийдвэрлэх боломжтой

Энэ нь хөрөнгө оруулагчийн эрсдэлийг бууруулах хамгийн чухал дэмжлэг

(2) “Нэг цэгийн үйлчилгээ” (One-stop service)

Төрөөс:

• Хөрөнгө оруулалт, худалдааны газар (Invest Mongolia / Investment Agency)-аар дамжуулан
• зөвшөөрөл, бүртгэл, мэдээллийг нэг дороос авах боломж олгодог

Давуу тал:

• Цаг хугацаа хэмнэнэ
• Бизнес эхлүүлэх процессыг хялбаршуулна

(3) Тусгай зөвшөөрөл, бүртгэлийн хялбаршуулалт

Сүүлийн жилүүдэд:

• лицензийн тоог бууруулах
• зарим үйл ажиллагааг:
  • мэдэгдлийн горимд шилжүүлэх
• цахимжуулалт (e-Mongolia)

Үр дүн:

• Зах зээлд нэвтрэх саад багассан

(4) Тогтворжуулах гэрчилгээ (non-tariff давхар нөлөөтэй)

Хэдийгээр татвартай холбоотой ч:

• хууль, бодлогын өөрчлөлтөөс хамгаалах
• тодорхой хугацаанд:
  • нөхцөл өөрчлөгдөхгүй байх баталгаа

Энэ нь бодлогын тогтвортой орчин бүрдүүлдэг

(5) Газар ашиглалт, дэд бүтцийн дэмжлэг

Төрөөс:

• газар ашиглах эрх олгох
• үйлдвэрлэлийн бүс, чөлөөт бүс байгуулах
• дэд бүтэц (зам, цахилгаан, ус)-ийг:
  • төрөөс санхүүжүүлэх
  • эсвэл хамтран хөгжүүлэх

Ялангуяа:

• аж үйлдвэрийн парк
• чөлөөт бүс (Алтанбулаг, Замын-Үүд)

(6) Олон улсын гэрээ, хамгаалалт

Монгол Улс:

• Хөрөнгө оруулалтыг харилцан хамгаалах гэрээ (BIT)
• давхар татварын гэрээ
• ДХБ (WTO)-ын гишүүн

Энэ нь:

• гадаад хөрөнгө оруулагчид итгэл өгдөг
• зах зээлд нэвтрэх боломжийг өргөжүүлдэг

(7) Санхүүгийн болон институцийн дэмжлэг

Төрөөс:

• Хөгжлийн банк
• ЖДҮ-ийн сан
• Экспорт дэмжих хөтөлбөрүүд

Шууд бус байдлаар:

• санхүүжилт
• баталгаа
• зээл олголт

(8) Хүний нөөц, хөдөлмөрийн уян хатан бодлого

• Гадаад ажиллах хүч авах квот
• Мэргэжилтэн урьж ажиллуулах боломж
• Сургалт, ур чадварын хөтөлбөрүүд

Инвесторын үйл ажиллагааг дэмждэг